WOENSDAG 9 MEI 2007  PERSPECTIEF STAATSCOURANT NR. 89  5

De harde realiteit van softdrugs aan de Schelde

Ettelijke miljoenen Belgen, Duitsers en Fransen, overheersend mannen in de leeftijdscategorie van twintig tot dertig jaar, passeren jaarlijks in sterk toenemende mate de open grens om een zakje van vijf gram hasj of wiet in een coffeeshop in de Nederlandse grensstreek te halen. Terneuzen gaat aan kop.  De Zeeuws-Vlaamse stad plukt de zure vruchten van een volledig mislukt gedoogbeleid, stelt de Terneuzense politicus Cees Freeke.

Het gedoogde maximum van vijf gram kan worden overschreden door twee shops te bezoeken. En als je van ver komt is een voorraadje wel handig. De daardoor ontstane grote bezoekersstromen genereren onaanvaardbaar veel parkeer- en andere overlast. Verdubbeling van de enige toevoerweg uit België en Frankrijk, de Tractaatweg, is niet langer een overbodige luxe.    

Het grote wietgebruik veroorzaakt een aanzienlijke toename van het aantal thuiswerkers met blauwe lampen: de thuiskwekers. Deze lucratieve vorm van huisvlijt, die tegenwoordig ook steeds meer aan de Belgische kant wordt beoefend, wordt echter door de Belgische overheid evenmin op prijs gesteld. Bij niet-optreden of niet-ontdekken door justitie wordt het eigen fabrikaat bij een al of niet formeel gedoogde shop afgeleverd. 

De formeel gedoogde coffeeshop mag geen hogere voorraad dan vijfhonderd gram hebben. Hier treedt meteen de idioterie van de gedoogregeling aan het licht: de gedoogde verkoop gebeurt uit een criminele voorraad onder de toonbank vandaan. Maar er is meer. Deze miljoenen bezoekers worden verondersteld de aankoop ter plaatse  te gebruiken.  Immers, het vervoer is wél strafbaar. Een tweede inconsequentie van het gedoogbeleid.

Dit dwingt tot de conclusie dat het gedoogbeleid in Nederland totaal is mislukt. Dit betekent dat het verplaatsen van de twee coffeeshops naar mijn oordeel alleen verplaatsen van het mislukte gedoogbeleid inhoudt.    

Op grond van ‘O‘ van overlast in de zogenoemde AHOJ-regeling kan tegenwoordig vrijwel elke coffeeshop worden gesloten. Of dit onder alle omstandigheden onmiddellijk een verstandige actie is, laat zich lastiger beantwoorden. Want het illegale circuit wil met drugsrunners graag de helpende hand bieden.

Terneuzen zit niet op een uitbreiding van illegale verkooppunten te wachten. Naar verluidt  zouden er nog twintig panden zijn. Justitie heeft, teneinde deze op te rollen, naar eigen zeggen de handen vol om met beperkte mankracht aan de vereiste bewijslast te voldoen. Het grondwettelijke woonrecht is tenslotte een groot goed. Het blijft dus dweilen met de kraan open.   

Gelukkig is een tendens merkbaar om geen extra coffeeshops meer te openen. Aanbod creëert namelijk hier de vraag. Bovendien kan de gebruiker  bij drie shops 3 x 5 gram meenemen. Onbegrijpelijk is de conclusie in het rapport Intraval (matrix, blz. 47) dat bij het openen van een derde coffeeshop het imago van Terneuzen zou verbeteren. Bij wie dan wel?  Bij de gebruiker soms? In elk geval niet bij de inwoners alhier.

Coffeeshops bij scholen of in woonwijken zijn zonder meer uit den boze. Cumulatie van overlast wordt voorkomen door één coffeeshop per straat toe te staan; dus één verplaatsen. Onze fractie heeft echter steeds als constant beleid gevoerd: ten minste geen schaalvergroting, maar het liefst de nuloptie.

Vanwege de openbare orde problematiek lijken we te zijn vergeten wat een onbeschrijflijk leed drugs veroorzaakt. Zoals ontwrichte gezinnen. Of leed aan anderen toegebracht. Door het hoge THC-gehalte is hasj en wiet in Nederland snel op weg een harddrug te worden. De vergelijking met alcohol is daarom niet meer geheel eerlijk. Gelet op de inconsequenties van het gedoogbeleid en de aspecten van volksgezondheid  moet de nuloptie ernstig in overweging  worden genomen.

De rechtshandhaving zal in dat geval veel geld en inzet vergen. En intensieve grenscontroles, althans in het begin. Drugsrunners oppakken. Maar verslaafde en minder functionerende jongeren kosten via de verzekeringen, de ziekenfondsen, AWBZ, bijstandsuitkeringen en bij anderen veroorzaakte (inbraak)schade óók veel geld. En een wisse toename van de lastig te bewijzen aan drugs gerelateerde verkeersongevallen.

Ik pleit ervoor om de landelijke financiën onder de politiediensten anders te verdelen. Voor grenssteden die drugsproblematiek hebben, moet een redelijke coëfficiënt worden ingevoerd. Tenslotte kwam men er jaren geleden achter dat een verdeling op basis van inwonersaantal ook achterhaald was. De mate van criminaliteit en de noodzakelijk in te zetten mankracht moet de doorslag geven.

Cees Freeke,  raadslid in Terneuzen (Lijst Cees Freeke).