Braakman als mogelijk nieuwe zeearm geanalyseerd.

Voorgeschiedenis

De Braakman was voor haar afsluiting (één jaar voor de watersnood!) een zeer belangrijke kraamkamer voor de marine biotoop, onstaan door watersnoden tussen 1375 en 1404. Het Sluitgat is dichtgevaren met twee Phoenix-caissons op 28 en 30 juni 1952.  Op dat moment was de zeearm reeds zeer verontdiept door aanslibbing en schorvorming. De Braakman komt vanwege de ondieptes en droogvallende schorren als locatie voor zoutwatercultuur zeer in aanmerking. Door gereguleerde toelating van getijden kan kosten-efficient de situatie van voor 1952 worden teruggewonnen.

  Geen verplaatsing van dijken

De benodigde ruimte voor voldoende herstel van de fysische, chemische en ecologische processen kan niet in voldoende mate worden gevonden binnen de bestaande omdijking van het estuarium. De benodigde extra ruimte voor vernieuwde natuurlijke processen kan ontstaan door het landinwaarts verplaatsen van dijken in ecologisch geschikte zones. 

Omdat vóór 1952 reeds een geschikte ecologische zone in de Braakman aanwezig was, heeft deze locatie als voordeel dat geen dijken landinwaarts moeten worden verplaatst.

  Schorvorming

Door een gerichte ruimtelijke uitbreiding van het estuarium worden de belangrijkste problemen voor de natuur in de Westerschelde aangepakt: het gebrek aan ruimte, de te hoge stroomsnelheden en het afnemen van laagdynamisch slik en jong schor. Aangezien de teloorgang van de Braakman als vaarwater te wijten was aan schorvorming, pleit extra voor de locatie de Braakman.

  Diverse aanhakingsmogelijkheden

Medegebruiksmogelijkheden binnen de natuurprojecten zelf zullen geen afbreuk mogen doen aan het functioneren van de inrichting als beoogde estuariene natuur. Bij de planontwikkeling voor de Braakman zijn er aanhakingsmogelijkheden zoals blauwe electriciteit, mossel-hangcultuur, instandhouding van de Europese richtlijn paling en andere economische voordelen.

  Voorwerk

Het natuurpakket heeft het karakter  van “no regret” en dwingt tot ecologisch effectieve locaties en inrichtingen. Daar effectiviteit betekent met de minste inspanning het maximale resultaat bereiken, ligt de voormalige zeearm de Braakman voor de hand; immers de natuur heeft daar al meer dan 600 jaar voorwerk verricht.

  Kostbare landbouwgronden worden gespaard

Door de Braakman te kiezen wordt het estuarium verruimd zonder beslag op de ruimte (in het algemeen landbouwgronden!) en zonder aan effectiviteit te verliezen. De uitbreiding met gebieden met deze specifieke kenmerken is geen doel op zich, maar middel om het behoud van de beoogde kwaliteit te realiseren en duurzaam te handhaven.

  Europese Commissie

Het  estuarium wordt verruimd zonder landinwaarts dijken te verplaatsen, hetgeen de meest effectieve oplossing impliceert. Dit is een zienswijze die gedeeld wordt door de Europese Commissie, blijkens uitspraken van de EC naar aanleiding van de 2^e verdieping. Daarnaast verbetert ook de waterkwaliteit van het complete gebied.

Gelet op alle facetten, in hun onderlinge samenhang beoordeeld, komt de voormalige zeearm de Braakman derhalve in velerlei opzicht in aanmerking uit overwegingen van duurzaamheid en effectiviteit (ecologisch en financieel) en draagt daarom ruimschoots voldoende bij aan estuariene natuur. Dat de Braakman niet aanstonds als locatie is gekozen doet hieraan niet aan af. De Europese richtlijn paling eist nu van de lidstaat een inspanningsverplichting.  Ontpolderen is overigens niet als evidente voorwaarde gesteld.